پایان نامه

چگونگی نگارش پایان نامه

بررسی تعاریفی که در فرهنگ های مختلف درباره پایانه نامه یا رساله وجود دارد نشان می‌دهد اغلب تعاریف رسمی، بین دو اصطلاح تمایز قایل نمی‌شوند. فرهنگ لغت آنلاین مریام وبستر، رساله را چنین تعریف می‌کند: «نوشته مفصلی که معمولاً درباره یک موضوع است و به طور مشخص برای دریافت درجه دکتری تهیه می‌شود». همین فرهنگ لغت، پایان نامه را چنین تعریف می‌کند: «رساله ای که دربردارنده نتایج پژوهش اصیل است، یک دیدگاه خاص را تأیید می‌کند و به ویژه برای دریافت درجه دانشگاهی نوشته می‌شود». فرهنگ لغت آکسفورد، رساله را این طور تعریف می‌کند: «گزارش پژوهش مفصلی که به ویژه برای دریافت درجه مدرک دانشگاهی نوشته می‌شود». پایان نامه را نیز چنین تعریف می‌کند: «گزارش پژوهشی یا رساله مفصلی که براساس یافته های پژوهشگر نوشته می‌شود و بخشی از فعالیت هایی است که برای دریافت مدرک دانشگاهی انجام می‌شود».

همان طور که این تعریف ها نشان می‌دهند هیچ تمایز روشنی بین اصطلاح پایان نامه یا رساله وجود ندارد. هردو تعریف مربوط به پایان نامه، شامل رساله نیز می‌شوند.

در بیشتر دانشگاه های آمریکا بین پایان نامه و رساله تفاوت قائل می‌شوند و اصطلاح «پایان نامه» را برای فالیت پژوهشی دوره کارشناسی ارشد به کار می‌برند و برای کار پژوهشی دوره دکتری از اصطلاح «رساله» استفاده می‌کنند. البته این تمایزگذاری در همه دانشگاه ها پذیرفته شده نیست و برخی اعضای هیأت علمی، رساله دکتری را نیز پایان نامه خطاب می‌کنند. در سراسر این کتاب، اصطلاح «رساله» یعنی پژوهش تجربی اصیل که برای دریافت، درجه دکتری انجام می‌شود و «پایان نامه» یعنی پژوهش تجربی که برای دریافت درجه کارشناسی ارشد انجام می‌شود.

با وجود اختلاف نظر درباره تعریف اصطلاحات، بیشتر اعضای هیأت علمی بر سر کارکردهای عمومی پایان نامه و رساله توافق دارند. یکی از اهداف عمده پایان نامه و رساله این است که مهارت های پژوهشی دانشجو سنجیده شود. هدف دیگر این است که میزان تسلط دانشجو در یک زمینه تخصصی ارزیابی شود. برخی فرایند رساله را ارزیابی تسلط دانشجو بر جنبه های فنی پژوهش می‌دانند (دانش و توانایی به کار بستن اصول طرح پژوهش، روش های آماری و غیره). بنابراین هدف رساله، بررسی توانایی دانشجو در انجام پژوهش، مستقل است. یافته های رساله، سهم مهمی در پیشبرد دانش دارند.
پایان نامه نیز باید به دانش عمومی کمک کند. با وجود این، در پایان نامه کمتر بر اصالت تأکید می‌شود و دانشجویان معمولاً کمک و راهنمایی بیشتری می‌گیرند. گاهی دانشجویان کارشناسی ارشد، پژوهشی را که قبلاً انجام شده است تکرار می‌کنند. علاوه بر این، دانشجویان کارشناسی ارشد به ندرت می‌توانند کار پژوهشی مستقل انجام دهند در حالی که دانشجویان دکتری باید بتوانند مستقل کار کنند.

رساله ها و پایان نامه ها کارکرد آموزشی نیز دارند. با انجام رساله یا پایان نامه مهارت های پژوهشی را یاد می‌گیرید و درباره یک زمینه تخصصی اطلاعات کسب می‌کنید. همچنین باید توانایی تفکر انتقادی را در خود پرورش دهید، کارهای پژوهشی دیگران را یکپارچه کنید و آنهار ا گسترش دهید و با جامعه علمی به صورت دقیق و حرفه ای ارتباط برقرار کنید. در حالت آرمانی، فرایند پژوهش موجب می‌شود برای جنبه های تجربی رشته خود ارزش بیشتری قایل شوید و به نقش تان در تولید علم افتخار کنید.
چهارچوب کلی پایان نامه و رساله